🙏 Dandvat

A short information about Mahanubhava Pantha

Mahanubhava Pantha is a religious sect following the teachings of Panch Avatars of pantha. Mahanubhava Pantha originated during the late 12th century and from the Varhada region of Maharashtra. Pantha teaches how to connect the inner soul with the parmewshwara bhagti and attain moksha.

Pancha Avatars Of Mahanubhava Pantha | Dandvat

Sarvadnya Shree Chakradhar Swami told to his pantha that the lord takes avatars in all four Yugas (Krutayuga, Tretayuga, Dwaparyuga, Kaliyuga). Same was said by Shree Krishna in Shree Bhagavad Gita: “Dharma Sansthaapnaarthay Sambhavaami Yuge Yuge”. Accordingly, there is not a time in this world when avatar of prabhu is absent.

Brahmvidya Shastra, It is a collection of main vachans (sutras) of Swami Shree Chakardhara and presents the philosophical core of Mahanubhav Pantha. Very well planned and carefully organized into various sections, it is revered as our Shastra mop Parmeshwar (God in the form of scripture).

🙏 दंडवत प्रणाम
नमो पंच कृष्ण अवतार

🚩 Five incarnations of Mahanubhava Pantha

Mahanubhav Pantha started by Sarvadnya Shree Chakradhar Swami in 1267 and he is the 5th avatar. Earlier to Shree Chakradhar Swami there were 4 more avatars. We call them as Panch Krishna Avatars.

Shri Chakradhar Swami propagated a religious movement, as well as social movement, in which all members were accepted irrespective of their castes, and the traditional ritualistic religion was rejected. Some sources list the founder of Mahanubhava as Govinda Prabhu and Chakradhara as its first “apostle”.

Mahanubhava Pantha teaches that Krishna is the only God in Universe.

Sarvadnya Shree Chakradhar Swami told to his pantha that the lord takes avatars in all four Yugas (Krutayuga, Tretayuga, Dwaparyuga, Kaliyuga). Same was said by Shree Krishna in Shree Bhagavad Gita: “Dharma Sansthaapnaarthay Sambhavaami Yuge Yuge”. Accordingly, there is not a time in this world when avatar of prabhu is absent.

🙏 दंडवत प्रणाम
नमो पंच कृष्ण अवतार

🌸 Namo Panch Krishna Avatar

There were only five, because these avatars fell in the Guru Parampara. Govindaprabhu was the guru of Shree Chakradhar Swami. Shree Chakrapani Prabhu was the guru of Shree Govindaprabhu. Shree Dattatreya Prabhu was the guru of Shree Chakrapani Prabhu. Shree Dattatreya Prabhu and Shree Krishna are not said to have another avatar as Guru.

The Five incarnations of God knows as Pancha Krishna or Five Krishnas or Namo Panch Krishna Avatar:

Please follow our channel - @dandvat

Namo Panch Krishna Avatar

Shree Krishna Chakravarti Prabhu (Dwaraka Gujarat, Mathura Uttar Pradesh) - 📰 read more
Shree Dattatreya Prabhu (Badrikashram Uttarakhand) - 📰 read more
Shree Changdeva Raul Prabhu (Phalatan Maharashtra) - 📰 read more
Shree Gundam Raul Prabhu (Riddhapur-Amravati Maharashtra) - 📰 read more
Sarvadnya Shree Chakradhar Swami (Bharuch Gujarat) - 📰 read more

🙏 दंडवत प्रणाम
नमो पंच कृष्ण अवतार

📅 Festivals

नमो पंच कृष्ण अवतार - Here are the important festivals & dates related to Mahanubhava Pantha.

Ashadha Purnima
Utsav

आषाढ शुद्ध
अर्थात पौर्णिमा
28 July, 2026
(Tuesday)

Pavita Parav
Utsav

श्री प्रभु बाबा जी
को पविते समर्पण
26 August, 2026
(Wednesday)

Shree Krishan Prabhu
Janmashtami

श्री कृष्ण प्रभु जन्मोत्सव
कृष्णाष्टमी / जन्माष्टमी
4 September, 2026
(Friday)

Shree Chakradhar Swami
Avtar Divas

श्री चक्रधर स्वामी जी
का अवतार दिवस
13 September, 2026
(Sunday)

Shree Govind Prabhu
Avtar Divas

श्री गोविन्द प्रभु जी
का अवतार दिवस
24 September, 2026
(Thursday)

Shardiya Navratri
Start

शारदीय नवरात्र
आरंभ - घट स्थापना
11 October, 2026
(Sunday)

Vijaya Dashami
Festival

नवरात्र समाप्त
विजयादशमी (दशहरा)
20 October, 2026
(Tuesday)

Sharad Purnima
Festival

कोजागरी पौर्णिमा
(शरद पौर्णिमा)
26 October, 2026
(Monday)

Shree Chakarpani Prabhu
Avtar Divas

श्री चक्रपाणी प्रभु जी
का अवतार दिवस
3 November, 2026
(Monday)

Deepawali
Festival

महानुभाव पंथ के अनुसार
दीपावली का आयोजन
8 November, 2026
(Sunday)

Govardhan
Puja

महानुभाव पंथ के अनुसार
गोवर्धन पूजन
10 November, 2026
(Tuesday)

Shree Geeta
Jayanti

श्रीमद् भगवद्गीता के अवतरण
का शुभ दिन है
20 December, 2026
(Sunday)

Shree Dattatreya Prabhu
Jayanti

श्री दत्तात्रेय प्रभु जी
का अवतार दिवस
23 December, 2026
(Wednesday)

📰 Blogs

नमो पंच कृष्ण अवतार - Read the blogs of Mahanubhava Pantha. Go to Blogs

Mahasthan Sarpadwaypathan Sthan, ...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Mahasthan Sarpadwaypathan Sthan (Wadner-Bhujang) सर्पद्वयपतन स्थान (वडनेर-भुजंग) as all of the Mahanuvhava Panth members know that Sarpadwaypathan Sthan is the one of the Mahasthan in our culture. Sarpadwaypathan Sthan is at the north direction of the Anjangaon – Kakada road at Wadner-Bhujang village. The leela is explained below.

Bhagwan Sarvadnya Shree Chakradhar Swami Ji came from Achapur town via Katesokarne to Wadner village. Swami Ji came here at evening time. Sawami Ji was going to Wateshwar temple to have a sleep. At the same time, the Priest was returning from the temple after the worship. The Priest told Sarvadnya that the temple has been locked to save the ornaments from the theft, so he asked Sarvadnya that he can sleep at the Uttareshwar temple opposite side of the road.

So Swami Ji came at this temple. There were 2 snakes living at the temple who were bitter enemies to each other. At mid night, when Sarvadnya was in between sleep snakes were fighting with each other. Suddenly both of them had fallen on Swami Ji’s chest while fighting with each other. Then Sarvadnya held those 2 snakes in both the hands and make them apart by throwing the Snake at right side to the left and the snake at Left side to the Right. Since that time, those 2 snakes stayed there leaving all the hate and disputes. At this Mahasthan temple, there is a beautiful idol of Sarvandnya Shree Chakradhar Swami Ji holding the two snakes in both the hands.

Sarvadnya Shri Chakradhar Temple:
▫️ Sarpadway Patan Sthan, Anjangaon - Kakada Road,
▫️ Village: Wadner-Bhujang, Block: Achalpur,
▫️ District: Amravati, State: Maharashtra, India

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Bhakti is blessed as per your Kar...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Even person is great by his Karma not by his Birth.
Lord Shree Krishna in Shree Madbhagwad Geta said that Bhakti is blessed as per your Karma of previous birth. Even person is great by his Karma not by his Birth. Person do known by his nobleness and behavior. We are blessed with the human body such that we can make ourselves get rid of this illusionary world by devoting ourselves to lord without any greed.

Since this world is completely surrounded by the sins and uncertainity. The desire towards the happiness is the dark part of knowledge. To remove this darkest part from each and every mind, In the todays world we all need to spread and cultivate the seed of Shree Madbhagwad Geta. Today we all are too far from the knowledge of Shree Madbhagwad Geta. Due to this, the world is surviving from the chaos, miss conception and the greed. To make the life good and free from all these chaos. We need to devote ourselves completely to Parmeshwra, recite and take in the knowledge from the Shree Madbhagwad Geta and Bharamvidya Shashtra.

There is a well explained sentence from one of the Great Saint of Mahanubhava Pantha / Jai Krishni Pantha / Achyuta Pantha
“गरुड़ पक्षी आकाश में ऊँचा उड़ता है, परंतु अन्य पक्षी यदि गुरुड़ पक्षी की तरह ऊँचे आकाश में नहीं उड़ सकते है तो क्या बाकि पक्षी उड़ना छोड़ दें ?”
So the message is that everybody must try best according to his power, ability and knowledge to promote and serve the Dharma.

श्री कृष्ण भगवान जी ने श्री मदभगवद गीता में कहा है, आप करम करें, करम के फल के विषेय में न सोचें। दुःख - सुख, यश - अपयश, सफलता - असफलता जीवन के अंग है। अर्थार्थ जीवन के साथ साथ सभ चलता रहता है। रात - दिन, सुबह - शाम संसार का एक अनिवार्य भाग है। जो आपके ना चाहने पर भी आप पर पप्रभाब अवश्य छोड़ेंगे। अतः हमे केवल निःसवार्थ भाव पूर्वक करम करना चाहिए।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Shree Dattatreya, the guru to the...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Behind all names and forms is the one nameless, formless Essence. Behind all governors is the one Supreme Governor of governors. Behind all lights is the one Light Of lights. Behind all sounds, there is the soundless Supreme Silence. Behind all teachers is the one Supreme Guru of Gurus and that is only Jagad Guru SHREE DATTATREYA.

The two letters of DA and TTA means “DATTA” nama smarana, Datta nama sankeerthan, Datta nama dhyaana only will give Paramardha to every life. He is “BHUKTHI, MUHTHI PRADAATHA” which means, he will always sanction Sukha in this Loka and also in Paraloka. . Hence the Datta sadhaks can lead the superb Materialistic and Spiritualistic life. Miraculous growth and life settlement of Children/Generations of Datta Sadhaks can be seen . This is Permanant (SHAASWATHA) , True (SATHYA) and Happy (AANANDA).

Prabhu Dattatreya tatwa is AVYAKTHA, NIRGUNA, NIRAAKAARA, NIRANJANA, NISHKRIYA, PARABRAHMA, SAGUNA SWAROOPA and it is SHREEMANNARAAYANA, PARAMESHA TATWA. The Upanishads are clearly telling that, “DATTA VEEJASTHAM JAGATH SARVAM”. This means that total Universe is Prabhu Datta swaroopa. Nothing is beyond him.
Lord Dattatreya, is the important Diety in the Indian Spiritual Panorama and very important in MAHANUBHAV. His personality integrates the elements of the three Gods, Brahma, Vishnu and Maheshwara. Shree Dattatreya is also the guru to the entire universe – Vishwa Guru.

He taught:

1. Srividya to Parashurama
2. Dattavidya to Brahma
3. Adhyatma Vidya to Prahlada
4. Yoga Vidya to Vasishta and
5. Atma Vidya to Kartaviryarjuna

He also incarnated as Sri Sripada Vallabha and Sri Nrsimha Saraswati in the age of Kali to uphold Dharma. The trinity represent his three faces, his body is pure chit, the six branches of knowledge are his six hands, the four dogs are the four Vedas, the cow is Dharma, universal peace is the Oudumbara tree and the great incarnation of Brahman, complete with sixteen kalas, which is a personification of the knowledge of the Self – is the unfathomable Murti of Sri Dattatreya. Sri Dattareya is an ocean of compassion. By merely remembering his name, one earns his grace. Hence he is called “SMARTHRUGAAMI” – one who immediately appears to the devotee who remembers the Lord. A sage called Dalaadana once wanted to test the truth in this statement and remembered Dattatreya.

It is my very nature to reach that person who remembers me, instantly. Whether with devotion or not, if a man remembers me sincerely, I will instantly reach him and grant his desires – This is Shree Dattareya’s sacred promise to us, his children.
Also, the other unique quality of Sri Dattareya is that he is – BHAKTA KEERTHI VIVARDHANA – he is more interested in showcasing the glory of his devote than of his own. This is yet another example of his immeasurable grace towards his devotees.

The Upanishads Avadhutopanishad and Jaabaaldarshanopanishad mention that the philosophy is given by Shri Dattatreya. Upanishads and Puranas are openly telling and Guru avatharas are guiding us to recite Datta Nama Smaran. Dattaguru is always ready on his toes to reach those who remember him and shower his unbounded blessings on them. Come forward and recognize him and join his mission by serve him in the propagation of Datta Nama to make your materialistic life easy and create your path to reach the stage of SALVATION by glorifying the Glory of Lord Dattatreya.

What does purans says

1. The Bhagavata-purana and the Markandeya-purana, are the most authoritative sources on the Dattatreya-avatara and they identify Him exclusively with Lord Vishnu.
2. Atreh patny anasuuyaa triin~ jajn~e suyashasah sutaan dattam duurvaasasam somam aatmesha-brahma- sambhavaan (Srimad Bhagavatam 4.1.15).
3. The Vishnu-dharmottara Purana describes in great detail the iconographic details of the avatara-s of Lord Vishnu and here is the reference for Sri Dattatreya.
4. Brahmanda Purana says–“Lord Dattatreya gave the memory of Vedas to the Vedamurthy Sree Brahma Deva Himself.
5. The Upanishads Avadhutopanishad and Jaabaaldarshanopanishad mention that the philosophy is given by Shri Dattatreya.
6. Upanishads and Puranas are openly telling and Guru avatharas are guiding us to recite Datta Nama Smaran.

Shri Dattaguru is always ready on his toes to reach those who remember him and shower his unbounded blessings on them. Come forward and recognize him and join his mission by serve him in the propagation of Datta Nama to make your materialistic life easy and create your path to reach the stage of SALVATION by glorifying the Glory of Lord Dattatreya.

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Bhagwan Shree Krishna and the uni...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

One day, while playing in the fields, little Krishna secretly ate mud. His friends went and told Yashoda about this. When Krishna returned home, Maa Yashoda caught Krishna by his ears and scolded him for putting dirt in his mouth. Krishna promptly replied that he had had a fight with his friends in the morning and to take revenge they were all lying and that Yashoda shouldn't believe them. He said that she was being unfair as she believed them instead of believing her son.

Yashoda ordered, If you have not taken any mud, then open your mouth. I shall see for myself.

Krishna obediently opened his mouth. But when Yashoda peered into his mouth, she was wonderstruck. She saw the entire universe: the mountains the oceans, the planets, air, fire, moon and the stars in his small mouth. Yashoda was stunned and began to wonder whether she were dreaming or actually seeing something extraordinary. She fell on the ground, unconscious.

When she recovered, she realised what had happened. The Lord Almighty, in all his glory, was before her very eyes. It was little Krishna, the incarnation of Vishnu. Yashoda took the little boy on her lap and hugged him and cried with joy.

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Place and time of birth of our fi...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Place and time of birth of our five incarnations of Mahanubhav Pantha or Jai Krishni Pantha or Achyuta Pantha.
Sarvadnya Shree Chakradhar Swami told to his pantha that the lord takes avatars in all four Yugas (Krutayuga, Tretayuga, Dwaparyuga, Kaliyuga). Same was said by Shree Krishna in Shree Bhagavad Gita: “Dharma Sansthaapnaarthay Sambhavaami Yuge Yuge”. Accordingly, there is not a time in this world when an avatar is absent.
Mahanubhav Pantha teaches that Krishna is the only God in Universe.

The Five incarnations of God knows as Pancha Krishna or Five Krishnas or Namo Panch Krishna Avatar:

1. Lord Shree Krishna Maharaj
- Place of birth: Mathura detention (Prison) Uttar Pradesh
- Time of birth: Shravan Krishna paksha eighth night at 12 pm (Wednesday)

2. Lord Shree Dattatreya Maharaj
- Place of birth: Bdrikashram Uttrakhand (Himalayas)
- Time of birth: Margshis Shukla Chaturdashi at 4 AM (Friday)

3. Lord Shree Chakrapani Maharaj
- Place of birth: Phalatan district Satara (Maharashtra)
- Time of birth: Asivan ninth waning at 5 am (Thursday)

4. Lord Shree Govind Prabhu
- Place of birth: Katsur Ridhpur (Maharashtra)
- Time of birth: 10 pm Tryodshi Bhadrapad Shukla (Tuesday)

5. Sarvadnya Shree Chakradhar Swami
- Place of birth : Bharuch, (Gujarat)
- Birth Time : 2 pm second Bhadrapad Shukla (Friday)

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Leela Sasu Suniche Vahir Ridhpur

🙏 Dandvat Pranam 🙏

This leela is of the Goving Prabhu Ji Maharaj. Keshave Vihari Uddhiyapane Satra Aarogna, Sasu Suniche Vahir, Ridhpur. This is located on the Rddhapura the East side of the road tivasa, known as the Shee Govind Prabhu Charanankita , also well known as Sasu listen well.

Leela describes, at the East of the City how Keshav Nayakani dug a well and the well flodded with water after the touch of Shree Govind Prabhu step thumb.

Keshav Nayakani: dug a well, but it seems that there is no water inside the well. Then he said to Prabhu Ji there is no water inside, not even a single drop.

Shree Prabhu Ji: Told and forced Keshav Nayank to dig more inside.

Keshav Nayakani: Prabhu Ji, I tried my best. But really there is no more water inside. I am sure.

Shree Prabhu Ji: You will find, but still you must dig more inside.

Keshav Nayakani: Prabhu Ji, i am still trying, but still there is no water.

Shree Prabhu Ji: After the several tries of Keshav Nayanka, now the Govind Prabhu Ji touched the base with his foot step thumb. Then Keshav Nayank tried last time and planty of water start flowing outwards. Base starts gathering with water.

Finllay, Keshav Nayak have the well full of water and then he built a strong boundary wall around the well face. After this, Keshav Nayak give invitations to the Brahamns and the Munis for the lunch on the udhyapan. Shre Govind Prabhu Ji occupied the seat at the wall of the well. Prabhu Ji has taken the bhog there. In this way, Keshav Nayka did the udyapana. Then Kesavanayaka leaved to the Nagavale.

Original Leela in Marathi:
केशववीहीरी उद्यापनी सातरा आरोगणा :
सासु सुनेची विहिर ऋद्धपुर

ऋद्धपुर च्या पुर्वेला तिवसा रोडवर असलेली श्री गोविंद प्रभुं चरणांकित, ही विहिर सासु, सुनेची विहिर म्हणून प्रसिद्ध आहे.
लिळा :
नगराच्या पूर्वेस केशवनायकांनी विहिर खोदली. परंतु पाणी लागत नाही म्हणुन चिंतित झाले. मग श्रीप्रभु बाबांना विनंती केली, “ बाबा मी खुप कष्टाने विहिर खोदली परंतु पाणी लागत नाही.” सर्वज्ञ म्हणाले, “अवो मेला जाए, वीहीरी खणावी म्हणे : न खणावी म्हणे : मेला जाए खणावीची म्हणे :” तेंव्हा केशव नायक म्हणाले, “जी,जी एव्हडी खोल विहिर खोदली परंतु पाणी लागले नाही.” सर्वज्ञ म्हणाले, अवो मेला जाए खण म्हणे : आणि श्री चरणाचा अंगठा लावला. केशवनायकांनी थोडे खोदताच, खुप पाणी लागले. संपुर्ण विहिर पाण्याने भरली. सर्वजन आश्चर्यचकित झाले.

नंतर केशवनायकांनी सुंदर चिरेबंदी विहिर बांधली. आता फक्त वरील काठ बांधणे बाकी होते. तेंव्हा श्रीप्रभु म्हणाले, “मेला जाए, सीसवठी न बांधता, अगोदर उद्यापन कर म्हणे :” केशव नायक म्हणाले, ज्याअर्थी गोसावी म्हणतात तेंव्हा पुढे काही तरी कठीन प्रसंग असेल ! म्हणून उद्यापण करवित असतील. मग केशव नायकांनी उद्यापऩाची तयारी केली. माडव घातला, ब्राम्हण बोलावले, हवण केले, ब्राम्हणाला जेउ घातले. नंतर गोसावी तेथे बीजे केले, विहीरीमधे एका ठिकाणी बसुन आरोगणा झाली.

इकडे त्याच दिवसी कटक देवगीरीला विठ्ठलनायक व दाएनायकांना, जे राज दरबारा मधे दरबारी होते तृटी आली म्हणून पकडले. केशवनायक त्यांचे व्याही होते, व त्यांनी काही वस्तू केशवनायकां कडे ठेवली होती. म्हणून केशवनायक ही नागवले गेले. तेंव्हा केशवनायक म्हणाले, “राउळांनी येणा-या संकटाची सुचना म्हणून उद्यापण करविले..! [ऋ.च. १५५]

|| दंडवत प्रणाम ||

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

💌 Leelas

नमो पंच कृष्ण अवतार - Read the leelas of Mahanubhava Pantha. Go to Leelas

हमारे पांचो अवतारों का जन्म स्थान...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

|| भगवान श्री कृष्ण ||
जन्म स्थान : मथुरा बन्दी गृह (जेल) (उत्तर प्रदेश) में
जन्म का समय : श्रावण कृष्ण पक्ष अष्टमी रात्रि १२ बजे (बुधवार)

|| श्री दत्तात्रेय महाराज ||
जन्म स्थान : बद्रिकाश्रम उत्तराखंड (हिमालय)
जन्म का समय : मार्गशीष शुक्ल पक्ष चतुर्दशी प्रातः ४ बजे (शुक्रवार)

|| श्री चक्रपाणी महाराज ||
जन्म स्थान : फल्टन जिला सातारा (महाराष्ट्र)
जन्म का समय : आशिवन कृष्ण पक्ष नवमी सुबह ५ बजे (वीरवार)

|| श्री गोविन्द प्रभु महाराज ||
जन्म स्थान : काटसुर (रिध्पुर) महाराष्ट्र
जन्म का समय : भाद्रपद शुक्ल पक्ष त्रयोदशी रात्रि १० बजे (मंगलवार)

|| सर्वज्ञ श्री चक्रधर स्वामी ||
जन्म स्थान : भरोच, (गुजरात)
जन्म का समय : भाद्रपद शुक्ल पक्ष द्वितीय दोपहर २ बजे (शुक्रवार)

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

जब महादाईसा जी वाराणसी पहुंची | उ...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

जय श्री चक्रधर स्वामी जी
जब महादाईसा जी वाराणसी पहुंची तब क्या देखती हैं कि यहां का पानी भी अन्य स्थानों की तरह ही है! कोई विशेष नहीं! बहुत पछतावा कर दादोस के कारण दुखी हो रही थी! मन को समझा कर उन्होंने गंगा में स्नान किया! सबसे पहले दादोस को तिलांजलि दी! फिर अपने परिवार और गोत्र को भी तिलांजलि दी! इसके बाद स्नान कर बाजार आई और अत्यंत दुर्बल नंगे व्यक्ति को भोजन करवाया! उस व्यक्ति को अधिक भूख लगी थी तो वह अतिरिक्त दो लोगों का भोजन भी खा गया! उसके जाने के बाद महादाईसा जी रिद्धपुर के लिए निकली!

यहां से भगवान की ने बाईसा माताजी और नागदेव की को भी परमेश्वर पुर भेजा हुआ था! वे श्री गोविंद प्रभु जी के दर्शन कर वापिस श्री चक्रधर स्वामी जी के पास चलपड़े! भगवान से उन्हें माईतया के घर भेंट हुई!

बोलिए श्री चक्रधर स्वामी जी की जय
।। श्रीचक्रधरार्पणम् ।।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

उत्तरार्ध लीला क्रमांक 205 | लीला...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

जय श्री चक्रधर स्वामी जी
फिर किसी दिन रात का पूजा अवसर हो जाने के बाद भगवान जी आंगन में शत्पदी करते हुए चांदनी रात की तरफ इशारा करने लगे! भगवान जी की इच्छा थी कि कहीं बाहर घूमने के लिए निकला जाए! बाईसा माताजी जी को कह कर तैयारी करवाई गई! भगवान जी की सवारी के लिए सभी भक्तजन तैयार थे किंतु उनमें से नागदेव जी को घोड़ा बनने के लिए महाराज ने तैयार किया! भगवान जी ने अपने रेशमी वस्त्र को दोनों तरफ से बांध लिया और कमर के पीछे कर राजा की भांति सवार हो गए! सभी के हाथों में लाठी थी! नागदेव जी को भगवान जी ने स्थिति सुख दिया जिसके प्रभाव से वे घोड़े की तरह हिनहिनाते हुए तेज गति से चलने लगे! छिनस्थली गुफा में आकर भगवान जी रुके और भक्तजनों ने अपनी लाठी की मशाल से आरती जलाई! सुंदर पूजा अर्चना कर भगवान जी के लिए आसन बनाया गया! सिंदोले गव्हाण गांव से दूध लाकर भक्तजनों ने भगवान जी को दूध चावल का भोजन करवाया! फिर स्वामी जी ने सभी भक्तों को प्रसाद दिया और वापिस राजमठ लौट आए!

बोलिए श्री चक्रधर स्वामी जी की जय
।। श्रीचक्रधरार्पणम् ।।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

उद्धवगीता: दुर्योधन-शकुनी बरोबर द...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

भगवान श्रीकृष्णांनीच दिलेले यथार्थ स्पष्टीकरण:
ऊद्धव हा कृष्णाचा अगदी बालपणापासुनचा मित्र. त्याचा सारथी होणारा, अनेक प्रकारे सेवा करणारा. त्याने श्रीकृष्णापाशी कधीही कोणती इच्छा व्यक्त केली नाही की कोणता वर मागून घेतला नाही. भगवान श्रीकृष्णांचा अवतार संपुष्टात यायच्यावेळी ऊद्धवाला त्यांनी बोलावून घेतले आणि म्हणाले, “प्रिय उद्धवा, या माझ्या अवतारात अनेकांनी माझ्याकडून वर मागून घेतले, पण तू कधी मला काही मागितले नाहीस! मला हा अवतार संपवताना तुलाही काही दिल्याचे समाधान लाभेल. तेव्हा निश्चिंत मनाने मला माग. मी ते पूर्ण करीन.”
लहानपणापासून जवळून पाहिलेल्या श्रीकृष्णाला उद्धवाने यावेळी देखील कोणतीच इच्छा अपेक्षा केली नाही. पण श्रीकृष्णानीच शिकवलेल्या गोष्टी आणि त्याची स्वतःची कृती यातील काही गोष्टी त्याला समजल्या नव्हत्या. त्याबद्दल त्याचे मन साशंक होते आणि ती अस्वस्थता दूर करण्यासाठी त्याला श्रीकृष्णाच्या अशा त्या सर्व कृतींमागची कारणे जाणून घ्यायची इच्छा होती.
उद्धव श्रीकृष्णास म्हणाला, “हे कृष्णा, तु आम्हाला जगण्यासाठी एका मार्गाने शिकवलेस पण तू स्वतः वेगळ्याच मार्गाने जगलास!
महाभारतात तुझ्या भूमिकेतून तू केलेल्या अनेक कृती मला कधीच समजल्या नाहीत! मला त्यामागची कारणे जाणून घ्यायची इच्छा आहे. ही तू माझी इच्छा पूर्ण करशील ?”
भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले, “उद्धवा, कुरूक्षेत्रावर मी अर्जुनाला जो उपदेश केला ती भगवत् गीता होती. आज मी तुला जे सांगेन ती ‘उद्धव गीता’ म्हणून ओळखली जाईल. म्हणूनच ही संधी मी तूला देत आहे. अगदी निःशंक मनाने तुझे प्रश्न विचार.”
उद्धवाने विचारण्यास सुरवात केली, “प्रभो, सर्वप्रथम मला हे सांगा, खरा मित्र कोण?”
भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले, “खरा मित्र तो असतो जो न सांगता देखील संकटसमयी मदतीला धावून येतो.”
उद्धव: “कृष्णा, तू पांडवांचा जिवलग सखा आहेस. ते तुला त्यांचा आपदबांधव (संकटांपासून संपूर्ण रक्षणकर्ता) समजतात. ज्याला केवळ वर्तमानाचेच नव्हे तर भविष्यात घडणार्या घटनांचे संपूर्ण ज्ञान आहे. तु खरा ज्ञानी आहेस. आत्ताच तू मला खर्या मित्राची व्याख्या सांगितलीस. मग त्याप्रमाणे तू का नाही वागलास? धर्मराज युधिष्ठीरास द्यूत खेळण्यापासून का नाही थांबवलेस? ठीक आहे नाही थांबवलेस पण खेळाचे परिणाम धर्मराजाच्या बाजूने का नाही फिरवलेस? तो जिंकला असता पण तू ते ही नाही केलेस! निदान संपूर्ण सत्ता संपत्ती हरल्यानंतर तरी धर्मराजाला वाचवता आले असते. द्यूतात हरलेल्या धर्मराजाला होणार्या शिक्षेपासून तुला सोडवता आले असते. किंवा त्याच्या भावांना त्याने जेव्हा द्यूतात पणास लावले तेव्हा तरी द्यूतसभेत तू प्रवेश करू शकत होतास. पण तेही तू केले नाहीस!
किमान अशाक्षणी जेव्हा “जर तू द्रौपदी (जिच्यामुळे पांडव नेहमीच यशस्वी होत आले अशी) पणाला लावशील तर हरलेले सर्व राज्य संपत्ती मी तुला परत देईन” या दुर्योधनाने धर्मराजास दिलेल्या प्रलोभनावेळी जरी तू तुझ्या दिव्यशक्तीने हस्तक्षेप केला असतास तरी धर्मराजास विजय प्राप्त करून देणार्या अनुकुल सोंगट्या पडल्या असत्या. याऐवजी, जेव्हा राणी द्रौपदीची अब्रू जाण्याची वेळ आली त्याक्षणाला तू हस्तक्षेप केलास आणि मग दावा करतोस की द्रौपदीला तू वस्त्रे पुरवलीस आणि तिची अब्रू वाचवलीस. हे असं कसं करू शकतोस – जेव्हा तिला भर सभेत ओढत, फरफटत आणलं गेलं आणि भरसभेत अनेकांसमोर विवस्त्र करण्यात आलं? काय तिची अब्रू शिल्लक राहीली होती ? काय तू नक्की वाचंवलस ? संकटसमयी वाचवशील तेव्हाच खरा तू आपदबांधव! संकटसमयी तू धावून नाही आलास तर काय उपयोग ? हा धर्म आहे का?”
एकामागोमाग प्रश्न विचारत असताना उद्धवाच्या डोळ्यातून अश्रूधारा वाहू लागल्या…
हे सर्व प्रश्न केवळ उद्धवाचेच नव्हते. ज्यांनी महाभारत वाचले आहे त्याआपल्या सर्वांचे आहेत. जणू काही आपल्या वतीनेच उद्धवाने ते भगवान श्रीकृष्णास विचारून ठेवले होते.
भगवान श्रीकृष्ण हसले, “प्रिय उद्धवा, या भूतलावरील मानवी जगाचा नियम आहे : केवळ विवेकबुद्धी जागृत असणार्याचाच विजय होतो. दुर्योधनाकडे ती विवेकबुद्धी त्यावेळी होती पण धर्मराजास ती सोडून गेली होती. आणि म्हणूनच धर्मराज युधिष्ठिर हरला.”
भगवान श्रीकृष्णाचे बोल उद्धवास उमगले नाहीत आणि तो संभ्रमात पडला.
श्रीकृष्ण पुढे म्हणाले, ” दुर्योधन अमाप संपत्तीचा मालक होता पण द्यूत खेळण्याचे ज्ञान मात्र त्याच्यापाशी नव्हते. म्हणून त्याने मामा शकुनीस द्यूत खेळण्यास वापरले पण खेळातील पैजा त्यानी लावल्या. हा विवेक आहे.
धर्मराज युधिष्ठिर देखील हा विचार करून तसे करू शकत होता आणि मला, त्याच्या बंधूला त्याचा प्रतिनिधी म्हणून खेळवू शकत होता. जर मी आणि शकुनी द्यूत खेळलो असतो, तर या खेळात तुझ्यामते कोण जिंकलं असतं? मी विचारलेल्या संख्या शकुनीला पाडता आल्या असता की त्यानी सांगितलेल्या संख्या मला पाडता आल्या नसत्या ? तूर्त ही गोष्ट बाजूला ठेव.
धर्मराजाने एकवेळ मला खेळात आमंत्रित करण्याचं विसरला असता तर ती चूक पण मी दुर्लक्षित केली असती. पण विवेकशून्य आचरणात त्याच्या हातून एक गंभीर चूक घडली. धर्मराज युधिष्ठिराने प्रार्थना केली की मी द्यूतसभेत येऊ नये ! कारण त्याला मला हे कळू द्यायचे नव्हते की केवळ दुर्दैव म्हणून तो या खेळात ओढला गेला होता आणि तो खेळणे त्याला भाग होते. त्यानी मला केलेल्या या प्रार्थनेमुळे माझे हात बांधले गेले. मी सभेच्या बाहेरच उपस्थित होऊन प्रतिक्षा करत होतो की पांडवांपैकी एकजण तरी प्रार्थना करून मला बोलावेल. भीम, अर्जुन, नकुल, सहदेव हे देखील जेव्हा हरले तेव्हा दुर्योधनाला शिव्याशाप आणि स्वतःच्या नशिबाला दोष देण्यात मग्न झाले होते. मला बोलवायला ते विसरले होते. द्रौपदीदेखील मला विसरली होती जेव्हा मोठ्या भावाची आज्ञा म्हणून दुःशासनाने तिला केसांना धरून भर सभेत फरफटत आणले. ती सुद्धा तिच्या बुद्धीप्रमाणे सभेत सर्वांशी वादविवाद घालत होती. त्या क्षणापर्यंत तिने एकदाही मला बोलावले नाही.
अखेर तेव्हा सुबुद्धी निर्माण झाली जेव्हा दुःशासनाने तिला एकेक कपड्यानिशी विवस्त्र करायला सुरवात केली. सर्व विरोध थांबवून तिने अखेर हात टेकले आणि आक्रोश करायला सुरवात केली. “हरी! हरी! अभयम् कृष्णा अभयम्” असा टाहो फोडत माझी प्रार्थना केली.
आणि त्याक्षणी तिची अब्रू वाचवण्याची संधी मला मिळाली. शक्य तितक्या जलद मी पोहोचून तिचे रक्षण केले. या सर्व परिस्थितीत माझी काय चूक आहे सांग बरे?”
“काय छान समजावलेस कृष्णा! मी प्रभावित झालो! पण नक्कीच फसलो नाही. एक अजून प्रश्न विचारू शकतो ?” श्रीकृष्णानी संमती दिली.
“याचा अर्थ असा आहे का की जेव्हा तुला बोलावलं जाईल तेव्हाच तू येणार? संकटसमयी न्याय प्रस्थापित करण्यासाठी तू स्वतः येणार नाहीस. बरोबर ?” उद्धवाने पुढील प्रश्न विचारला.
भगवान श्रीकृष्णांनी स्मित केले, “उद्धवा! या मनुष्यजन्मात प्रत्येकाचे आयुष्य हे ज्याच्या त्याच्या कर्मानुसार पुढे जाते. मी चालवत नाही ते. मी त्यात ढवळाढवळ करीत नाही. फक्त ‘साक्षीदार’ म्हणून मी उपस्थित असतो. मी सदैव तुझ्या जवळच असतो आणि जे काही घडत आहे ते पहात असतो. हा परमेश्वराचा धर्म आहे.’
“वाह! खुपच छान कृष्णा! म्हणजे तू आमच्या जवळच रहाणार, आणि जसजसे करत जाऊ तसतशी आमची दुष्कर्म पापं करताना पहात रहाणार. आम्ही अशाच चुका करत रहावं पापं करत रहावं आणि त्यांची शिक्षा भोगत रहावं हे तुला आमच्याकडून हवं आहे ?”
भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले, “उद्धवा ! तु जे काही बोललास, जी विधानं केलीस त्याचा नीट खोलवर विचार कर. जेव्हा तुला हे लक्षात आलं आहे आणि पक्कं समजलं आहे की मी सदैव तुझ्या बाजूलाच साक्षीदार म्हणून उभा असतो तेव्हा तुझ्या हातून चूक किंवा वाईट कृती घडेलच कशी? निश्चितच तू असं काही करणार नाही. पण जेव्हा ही गोष्ट विसरली जाते तेव्हा माझ्यापासून लपवून एखादी गोष्ट करता येईल असा विचार तुझ्या मनात येतो. आणि अशावेळी तू संकटात सापडतोस. जर धर्मराजाच्या हे लक्षात राहिलं असतं की मी सदैव सर्वांसमवेत सर्वठिकाणी साक्षीरूपाने हजर असतो तर तो खेळ वेगळ्या परिणामांनी संपुष्टात नसता का आला ?”
उद्धव आता थक्क होऊन स्तब्ध झाला होता आणि त्याचं मन अपार भक्तीनी भरून वहात होतं. तो म्हणाला, “किती खोल आहे हे तत्त्वज्ञान ! किती श्रेष्ठ सत्य ! देवाची पूजा प्रार्थना करणं आणि त्याची मदत मागणं ही केवळ आपली भावना, श्रद्धा असते. ज्याक्षणापासून आपण हा विश्वास ठेवायला लागतो की त्याच्याशिवाय काही चालू शकत नाही तेव्हा त्याचं साक्षीरूप अस्तित्व जाणवल्याशिवाय रहाणार नाही. हे विसरून कोणतीही कृती आपल्या हातून घडणे शक्य आहे का ? संपूर्ण भगवदगीतेतून हेच तत्त्वज्ञान भगवान श्रीकृष्णांकडून अर्जुनास प्राप्त झाले आहे. श्रीकृष्ण सारथी होता मार्गदर्शक होता पण तो स्वतः लढला नाही.
जाणावा तो अद्वितीय एकमेव परमोच्च साक्षी आपल्या आतला आणि आपल्याविना! आणि त्या परमेश्वर तत्त्वाशी एकरूप समरूप होऊन जा.
शोधा आणि पहा अंतरंगातला तो उच्च मी ..केवळ शुद्ध, प्रेमपूर्ण, आनंदपूर्ण नामस्मरणाने ती परमोच्च जाणीव ”

🙏 जय श्री कृष्ण 🙏

श्री गोविन्द प्रभु महाराज जी के द...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

गोविन्द प्रभु भगवान जी के अवतारोत्सव पर हम जितने पदार्थ बनने में सक्षम है उतने पदार्थ बना का प्रभु जी को को भोग लगाना चाहिए।
1 - लाख की भाकर, गुड़ की रोटियां, दलिया
2 - दही दूध और माखन, श्री खंड, गुलाब जामुन
3- पकोड़े (बुड़ुदे), धिडरे (बेसन से बना हुआ पुडा), काजू
4 - गुड़, गुड़ और भुने चने, कच्चे ज्वार के दाने
5 - देसी घी, मक्खन, गुड़ और देसी घी से बनी सेवइयां
6 - मीठी ककड़ी, दही भल्ले, खीर
7 - बैंगन की सब्जी, साग
8 - तरबूज, बेर, संतरे, आम का रस
9 - आउसा जी का प्रसिद्ध हलवा

इत्यादि पदार्थ भगवान जी को अच्छे लगते थे।

🙏 जय श्री कृष्ण 🙏

दंडवत या शब्दाचा अर्थ काठि प्रमान...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

जय श्री चक्रधर स्वामी जी
🌸 दंडवत या शब्दाचा अर्थ काठि प्रमाने संपुर्ण शरणागती
🌸 दंडवत हा शब्द प्राचीन ग्रंथ रचनेत सुद्धा आला आहे
🌸 दंडवत दोन प्रकारे केल्या जातो ,एक वाचिके कायाप्रणीत कंबरेपासुन वाकुन दंडवत बोलने
🌸 दुसरा दंडवत संपुर्ण शरीर जमीनीवर काठिवत् टाकने
🌸 लीळाचरीत्रात बाईसा राशी दंडवत् घालत होत्या स्वामींच्या दर्शनाला आलेले भक्तजन पाच दंडवत घालुन श्रीचरणी लागत, स्वामी चांगदेव भटाला रिद्दपुरला गेल्यावर घाला घाला दंडवत म्हटले
🌸 आपण सुद्दा स्थानाला गेल्यावर प्रथम बाहेर पाच दंडवत घालुन त्या स्थानाची लीळा आठवावी,नंतर हात सोवळे करुण स्थान वंदन करावे पुनश्च संपुर्ण विधी झाल्यावर दंडवत घालुन मंदिराच्या बाहेर पडावे
🌸 दंडवत घातल्याने जीव स्वरुपी आलेला आसळगै ,पातलेपणा निघुन जातो व साधक विधी करण्यास दक्ष होतो
🌸 दंडवताने रोग नाहिसे होतात ,कारण दंडवत हा एक ऊत्तम व्यायाम आहे,वाय,कफ,पित्त बाधत नाहित
🌸 दंडवत घालताना लीळाचरीत्रातील दंडवताच्या लिळा आठवल्याने जीव स्वरुपाची योग्यता वाढते ईत्यादि अनेक फायदे आहेत
🌸 परमेश्वराच्या सर्व साधकाने एकमेकांना भेटल्यावर वाकुन ,नम्रतेने ,श्रद्धेने आवडिने दंडवत केला तर स्वामी भेटलेयाचे गोमटे होते

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

📋 FAQ's

नमो पंच कृष्ण अवतार - Read Frequently Asked Questions about Mahanubhava Pantha. Go to FAQ's

What is Mahanubhava Pantha?

Mahanubhava Pantha is a religious sect following the teachings of Panch Avatars of pantha. Pantha teaches how to connect the inner soul with the parmewshwara bhagti and attain moksha.

What are other names of Mahanubhava Pantha?

There are diffierent names of Mahanubhava Pantha in differnet regions. Mahanubhava Pantha in Maharashtra region. Jai Krishni Pantha in Punjab, Haryana, Delhi region. Achyuta Pantha in Gujarat region.

Who started Mahanubhava Pantha?

Mahanubhava Pantha was started and propagated by Sarvadnya Shree Chakradhar Swami also know as Chakradhara Swami, the 5th avatar of Mahanubhava Pantha.

From where and when Mahanubhava Pantha originated?

Mahanubhava Pantha originated during the late 12th century and from the Varhada region of Maharashtra. Vardha belt is the core region of Mahanubhava Pantha.

What is danvat.com?

dandvat.com is a comprehensive community portal which is good source for knowing Mahanubhava Pantha, exploring History of Pantha, Blogs, Leelas etc. Most of the info is available in English, Hindi & Marathi translations of scriptures, and historical details about the Pancha Krishna.

Do you have more Question & Queries?

If you have more Questions & Queries. Start with our Frequently Asked Questions page for overview. Then go in the series (1) History of Mahanubhava Pantha page, (2) Blogs of Pantha, (3) Leelas of Prabhu, etc. You will have more clarity.

Dandvat Mobile App

नमो पंच कृष्ण अवतार -
We invite you to donwload the mobile application of Dandvat. Here you can find more detail, information, features and community details. Dandvat Pranam to all pantha followers.
Jai Shree Krishna

App Launching Soon