🙏 Dandvat

A short information about Mahanubhava Pantha

Mahanubhava Pantha is a religious sect following the teachings of Panch Avatars of pantha. Mahanubhava Pantha originated during the late 12th century and from the Varhada region of Maharashtra. Pantha teaches how to connect the inner soul with the parmewshwara bhagti and attain moksha.

Pancha Avatars Of Mahanubhava Pantha | Dandvat

Sarvadnya Shree Chakradhar Swami told to his pantha that the lord takes avatars in all four Yugas (Krutayuga, Tretayuga, Dwaparyuga, Kaliyuga). Same was said by Shree Krishna in Shree Bhagavad Gita: “Dharma Sansthaapnaarthay Sambhavaami Yuge Yuge”. Accordingly, there is not a time in this world when avatar of prabhu is absent.

Brahmvidya Shastra, It is a collection of main vachans (sutras) of Swami Shree Chakardhara and presents the philosophical core of Mahanubhav Pantha. Very well planned and carefully organized into various sections, it is revered as our Shastra mop Parmeshwar (God in the form of scripture).

🙏 दंडवत प्रणाम
नमो पंच कृष्ण अवतार

🚩 Five incarnations of Mahanubhava Pantha

Mahanubhav Pantha started by Sarvadnya Shree Chakradhar Swami in 1267 and he is the 5th avatar. Earlier to Shree Chakradhar Swami there were 4 more avatars. We call them as Panch Krishna Avatars.

Shri Chakradhar Swami propagated a religious movement, as well as social movement, in which all members were accepted irrespective of their castes, and the traditional ritualistic religion was rejected. Some sources list the founder of Mahanubhava as Govinda Prabhu and Chakradhara as its first “apostle”.

Mahanubhava Pantha teaches that Krishna is the only God in Universe.

Sarvadnya Shree Chakradhar Swami told to his pantha that the lord takes avatars in all four Yugas (Krutayuga, Tretayuga, Dwaparyuga, Kaliyuga). Same was said by Shree Krishna in Shree Bhagavad Gita: “Dharma Sansthaapnaarthay Sambhavaami Yuge Yuge”. Accordingly, there is not a time in this world when avatar of prabhu is absent.

🙏 दंडवत प्रणाम
नमो पंच कृष्ण अवतार

🌸 Namo Panch Krishna Avatar

There were only five, because these avatars fell in the Guru Parampara. Govindaprabhu was the guru of Shree Chakradhar Swami. Shree Chakrapani Prabhu was the guru of Shree Govindaprabhu. Shree Dattatreya Prabhu was the guru of Shree Chakrapani Prabhu. Shree Dattatreya Prabhu and Shree Krishna are not said to have another avatar as Guru.

The Five incarnations of God knows as Pancha Krishna or Five Krishnas or Namo Panch Krishna Avatar:

Please follow our channel - @dandvat

Namo Panch Krishna Avatar

Shree Krishna Chakravarti Prabhu (Dwaraka Gujarat, Mathura Uttar Pradesh) - 📰 read more
Shree Dattatreya Prabhu (Badrikashram Uttarakhand) - 📰 read more
Shree Changdeva Raul Prabhu (Phalatan Maharashtra) - 📰 read more
Shree Gundam Raul Prabhu (Riddhapur-Amravati Maharashtra) - 📰 read more
Sarvadnya Shree Chakradhar Swami (Bharuch Gujarat) - 📰 read more

🙏 दंडवत प्रणाम
नमो पंच कृष्ण अवतार

📅 Festivals

नमो पंच कृष्ण अवतार - Here are the important festivals & dates related to Mahanubhava Pantha.

Ashadha Purnima
Utsav

आषाढ शुद्ध
अर्थात पौर्णिमा
28 July, 2026
(Tuesday)

Pavita Parav
Utsav

श्री प्रभु बाबा जी
को पविते समर्पण
26 August, 2026
(Wednesday)

Shree Krishan Prabhu
Janmashtami

श्री कृष्ण प्रभु जन्मोत्सव
कृष्णाष्टमी / जन्माष्टमी
4 September, 2026
(Friday)

Shree Chakradhar Swami
Avtar Divas

श्री चक्रधर स्वामी जी
का अवतार दिवस
13 September, 2026
(Sunday)

Shree Govind Prabhu
Avtar Divas

श्री गोविन्द प्रभु जी
का अवतार दिवस
24 September, 2026
(Thursday)

Shardiya Navratri
Start

शारदीय नवरात्र
आरंभ - घट स्थापना
11 October, 2026
(Sunday)

Vijaya Dashami
Festival

नवरात्र समाप्त
विजयादशमी (दशहरा)
20 October, 2026
(Tuesday)

Sharad Purnima
Festival

कोजागरी पौर्णिमा
(शरद पौर्णिमा)
26 October, 2026
(Monday)

Shree Chakarpani Prabhu
Avtar Divas

श्री चक्रपाणी प्रभु जी
का अवतार दिवस
3 November, 2026
(Monday)

Deepawali
Festival

महानुभाव पंथ के अनुसार
दीपावली का आयोजन
8 November, 2026
(Sunday)

Govardhan
Puja

महानुभाव पंथ के अनुसार
गोवर्धन पूजन
10 November, 2026
(Tuesday)

Shree Geeta
Jayanti

श्रीमद् भगवद्गीता के अवतरण
का शुभ दिन है
20 December, 2026
(Sunday)

Shree Dattatreya Prabhu
Jayanti

श्री दत्तात्रेय प्रभु जी
का अवतार दिवस
23 December, 2026
(Wednesday)

📰 Blogs

नमो पंच कृष्ण अवतार - Read the blogs of Mahanubhava Pantha. Go to Blogs

Shri Govind Prabhu throw segule b...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Jai Shri Chakradhar Swami; Shri Prabhu Darshan:

As guards got up from their sleep they started searching Prince Haripaldev, but they couldn't find him. By getting the news of Haripaldev has been lost, Vishaldev, father of Haripaldev started searching him all over but they fail to find him. Haripaldev took every step in an undisclosed direction.

It was twenty fifth day since Haripaldev had left Bharauch. Haripaldev came to the principal town of Rudhapur (Ridhpur) which was dwelling place of another Ishwari Avtaar, Shri Govind Prabhu Maharaj.

As it was before mentioned, that Shri Prabhu was fourth Ishwari Avtaar in Mahanubhav Panth (Jai Krishni Pantha or Achyuta Pantha).

Shri Prabhu had taken incarnation by replacing a yet to be born child from the womb of mother Nemaisa; and that child had some physical and mental infirmities and abnormalities. Shri Prabhu adopted all this features. Due to this, it was complex to understand Shri Prabhu, but who comprehend his true form, became his lifelong Bhaktas. Shri Prabhu performed many Miracle by giving life to the dead, good fortune to deprived ones and shelter to the destitute. Shri Prabhu also send lowly creatures such as insects to the highest level of attainment.

Once Shri Prabhu left Rudhapur, that year no rain takes place in Rudhapur. While moving around in the streets of Rudhapur, Haripaldev came to market place known as Randhwan Haat (the market of Sweet). At that place, Haripaldev got attracted by the divine presence of Shri Prabhu. Haripaldev saw Shri Prabhu smiling, grey beard and hair, half-clad and face having wheaten complexion with fair radiance. His eyes were half open and eyeball gazing towards the sky. Left small finger having slight blend. Haripaldev paid respects to Shri Prabhu by bowing before him with folded hand known as Namaskar (Dandvat Pranam). He chanted glory for him. Then he stood aside and watched Shri Prabhu acts of benevolence. A large gathering of devotees had surrounded Shri Prabhu who was enjoying some local food preparation known as Segule Budde.

Suddenly Haripaldev heard Shri Prabhu saying, “Take it, don’t take, yes take it, oh, take it” and Shri Prabhu throw Segule Budde towards Haripaldev. By this, Haripaldev grabbed Segule Budde by both his hands and he bowed again towards Shri Prabhu. Both the Avtaar (Prince Haripaldev in form of Dwaravati Shri Changdev Raul / Shri Chakrapani Maharaj and other side Shri Govind Prabhu / Shri Prabhu / Shri Gundam Raul himself) looked intensely at each other. Meeting of eyes produced a Miracle. Shri Prabhu came towards Haripaldev and kept his hand on Haripaldev forehead and said, “You are my Chakradhar”, you are Chakrahya, my Chakra.

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

The four means of cult of Mahanub...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Shri Chakradhar Swami when headed to north direction, at that time all the bahgats and the peoples were in the sadness. They all have one question “Swami, how we can fell your presence and how we can fill your place in our heart?”. Then, at that time, the divine god Shri Chakradhar Swami said “सेवा-दास्य-भजन-पूजन”. So, in this way, every pantha pracharak and people should do worship like this. People will remember the four ways to reach the god and put their soul into peace. Shri Chakradhar Swami give them the way to reach him (Tha ParamPita).

People must do:

1. Sewa – सेवा
2. Dasya – दास्य
3. Bhajan – भजन
4. Poojan – पूजन

Historical sources and religious websites share that Mahanubhava Pantha / Jai Krishni Pantha / Achyuta Pantha started by Sarvadnya Shri Chakradhar Swami Or Shree Chakradahrara in 1267. Shri Chakradhar Swami propagated a religious movement, as well as social movement, in which all members were accepted irrespective of their castes, and the traditional ritualistic religion was rejected.

Just saying these divine words, Shri Chakradhar Swami left for the north. Truth is that, these are the only four ways to reach the god and attain the stability of soul. Defining these fours sadhans below. According to Shri Chakradhar Swami, by doing the Sewa-Dasya-Bhajan-Poojan ( सेवा-दास्य-भजन-पूजन ) we can attain the Param Pita Parmeshwar.

1. Sthan – The place; The Tirath place, where the Shri Chakradhar Swami teaches the Gyan & Updesh and the place where the Swami has embedded his footprints. Where the Swami have taken the stand and spent his time. The Stone and The Rocks there are considered as Vishesh “Spiritual Stone”.

जिस जगह पर भगवान अपने भक्तो को ज्ञान उपदेश देते थे, और वह जगह भगवान के चरण स्पर्श पुनीत हो, वह स्थान पवित्र एवं दर्शनीय मना जाता है| वहाकी शीला (पत्थर) नामधारक को “विशेष” दर्शनीय है| उस पत्थर को “विशेष” मना जाता है|

2. Prasad – Using the clothes and belongings of Shri Chakradhar Swami and his disciple, pantha worship these Namaskari clothing and they called it as Prasad. In the Ashram and Temples we respect and do Dandvat salute to these Prasad using these Vastar.

जीन वस्त्रोन का उपयोग स्वामी ने किया और अपने अनुयायी को दिया, वह वस्त्र नमस्कारी है और उन्हे प्रसाद कहा जाता है| आप जीन मंदिरो मे तथा अश्रमो मे प्रसाद नमन करते है वह इन्ही वस्त्रो का उपयोग करके बनाये गये है|

3. Bhikshuk – Remembring the Shri Chakradhar Swami and keeping the cuture same, the adherent are moving this culture forward, these adherent have taken sanyas and spending their whole life in the bhakti of Shri Chakradhar Swami. These Sahdus are the way to reach god, these are the Demi Gods and way of our worship.

श्री चक्रधर भगवान की सेवा में अनेक अनुयायी साथ थे वही परंपरा आज भी कायम है और वह भिक्षुक जीवनभर संन्यास लेकर भगवान की याद किया करते है और जीवन व्यतीत करते है, वह साधू-संत हमारे शुभकामनाये करते है, हमारे दु:ख-दर्द महसूस करके भगवान को याद करते है| वह साधू हमारे लिये भगवान के बराबर है और पूज्यनीय है|

4. Vasnik – Leaving the home and the luxury of life, remembering and chanting only his name is called the Vasnik.

भगवान की याद में अपना सब छोडकर संन्यासी जीवन व्यतीत करते है और संन्यास लेने की कामना करते है वह वासनिक कहलाते है|

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Why Shree Ridhapur is called the ...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Shree Ridhapur called the Parmeshwarpur or the Kashi of Mahanubhav. Ridhapur situated at the Morshi of Amravati district in the Maharashtra state of India. Very well known for the leelas of Prabhu Shree Gundam Raul ji. Shree Prabhu ji has spent here 119 years and there are numbers of leelas by which we can remember the Prabhu ji.

In a daily ritual, Prabhu ji use to provide bliss to 60 jeevas. Prabhu ji saves the living beings from this illusionary world. Birth place of Prabhu ji was Matul Gram and the parents were Anantnayak (father) and Nameisa (mother).

Sacredness of Shree Ridhapur Describing the sacredness of Shree Ridhapur, Swami Shree Chakardhara said: “तेथे जाता पाऊल पाऊला गोमटे” a word of Marathi. This means that “श्री रिद्धपुर क्षेत्र एक तीरथ है, वहां जाने के बाद हर एक कदम पर पुण्य प्राप्त होता है” - Shree Ridhapur area is a sacred, after going there, virtue is attained at every step. That's why Shree Ridhapur is known as the Kashi of Mahanubhav or Parmeshwarpur.

Swami Shree Chakardhara Ji said to the first Acharya Shri Nagdev ji that, Remembering the Leela of the holy place (Sathan) and making dandvat to the place is the way to get the love of Parmeshwar Shree Govind Prabhu ji.

Yuga (Era) - Kaliyuga
Birth Place - Katsur, Amaravati, Maharashtra
Birth Time - 11.00 PM
Birth Day - Thursday
Kind of Birth - By Birth, Son of Nemaisa and Ananta Nayak
Main Disciples - Mahim Bhat , Lakshmindra Bhat , Kothloba and Abaisa

Shree Rajmath Ridhapur Temple:
▫️ Shree Rajmath Ridhapur, Morshi Road,
▫️ Taluka: Morshi, District: Amravati,
▫️ State: Maharashtra, India

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Mahasthan Sarpadwaypathan Sthan, ...

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Mahasthan Sarpadwaypathan Sthan (Wadner-Bhujang) सर्पद्वयपतन स्थान (वडनेर-भुजंग) as all of the Mahanuvhava Panth members know that Sarpadwaypathan Sthan is the one of the Mahasthan in our culture. Sarpadwaypathan Sthan is at the north direction of the Anjangaon – Kakada road at Wadner-Bhujang village. The leela is explained below.

Bhagwan Sarvadnya Shree Chakradhar Swami Ji came from Achapur town via Katesokarne to Wadner village. Swami Ji came here at evening time. Sawami Ji was going to Wateshwar temple to have a sleep. At the same time, the Priest was returning from the temple after the worship. The Priest told Sarvadnya that the temple has been locked to save the ornaments from the theft, so he asked Sarvadnya that he can sleep at the Uttareshwar temple opposite side of the road.

So Swami Ji came at this temple. There were 2 snakes living at the temple who were bitter enemies to each other. At mid night, when Sarvadnya was in between sleep snakes were fighting with each other. Suddenly both of them had fallen on Swami Ji’s chest while fighting with each other. Then Sarvadnya held those 2 snakes in both the hands and make them apart by throwing the Snake at right side to the left and the snake at Left side to the Right. Since that time, those 2 snakes stayed there leaving all the hate and disputes. At this Mahasthan temple, there is a beautiful idol of Sarvandnya Shree Chakradhar Swami Ji holding the two snakes in both the hands.

Sarvadnya Shri Chakradhar Temple:
▫️ Sarpadway Patan Sthan, Anjangaon - Kakada Road,
▫️ Village: Wadner-Bhujang, Block: Achalpur,
▫️ District: Amravati, State: Maharashtra, India

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

Bhagavad Gita - A way for Life

🙏 Dandvat Pranam 🙏

The Bhagavad Gita, which is a treasure house of Dharma, not only for Hindus but for all mankind. The Gita teaches us better concentration, overcoming anger, self-control, the art of right action, true happiness, devotion and so on.

Valuable learnings from Bhagavad Gita:
1️⃣ Delusion arises from anger. The mind is bewildered by delusion. Reasoning is destroyed when the mind is bewildered. One falls down when reasoning is destroyed.
2️⃣ One can become whatever one wants to be if one constantly contemplates on the object of desire with faith.
3️⃣ Fear not what is not real, never was and never will be. What is real, always was and cannot be destroyed.
4️⃣ You grieve for those who are not worthy of grief, and yet speak the words of wisdom. The wise grieve neither for the living nor for the dead.
5️⃣ The evil doers, the ignorant, the lowest persons who are attached to demonic nature, and whose intellect has been taken away by Maya do not worship or seek Me.

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

What is Karma: Action or Deed

🙏 Dandvat Pranam 🙏

Karma is a Sanskrit term. It means action or deed. Any physical or mental action is Karma. Thinking is mental Karma. Karma is the sum total of our acts, both in the present life and in the preceding births.

Karma means not only action, but also the result of an action. There is a hidden power in Karma or action termed 'Adrishta' which brings in fruits of Karmas for the individual. The consequence of an action is really not a separate thing. It is a part of the action and cannot be divided from it.

According to the Gita, any action done with Nishkamya Bhava (selflessness) is Karma.
Lord Krishna says: Work incessantly. Your duty is to work but not to expect the fruits thereof. The central teaching of the Gita is non-attachment to work. Breathing, eating, seeing, hearing, thinking, etc., are all Karmas. Thinking is real Karma. Raga-dvesha (likes and dislikes) constitute real karma.

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

💌 Leelas

नमो पंच कृष्ण अवतार - Read the leelas of Mahanubhava Pantha. Go to Leelas

उद्धवगीता: दुर्योधन-शकुनी बरोबर द...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

भगवान श्रीकृष्णांनीच दिलेले यथार्थ स्पष्टीकरण:
ऊद्धव हा कृष्णाचा अगदी बालपणापासुनचा मित्र. त्याचा सारथी होणारा, अनेक प्रकारे सेवा करणारा. त्याने श्रीकृष्णापाशी कधीही कोणती इच्छा व्यक्त केली नाही की कोणता वर मागून घेतला नाही. भगवान श्रीकृष्णांचा अवतार संपुष्टात यायच्यावेळी ऊद्धवाला त्यांनी बोलावून घेतले आणि म्हणाले, “प्रिय उद्धवा, या माझ्या अवतारात अनेकांनी माझ्याकडून वर मागून घेतले, पण तू कधी मला काही मागितले नाहीस! मला हा अवतार संपवताना तुलाही काही दिल्याचे समाधान लाभेल. तेव्हा निश्चिंत मनाने मला माग. मी ते पूर्ण करीन.”
लहानपणापासून जवळून पाहिलेल्या श्रीकृष्णाला उद्धवाने यावेळी देखील कोणतीच इच्छा अपेक्षा केली नाही. पण श्रीकृष्णानीच शिकवलेल्या गोष्टी आणि त्याची स्वतःची कृती यातील काही गोष्टी त्याला समजल्या नव्हत्या. त्याबद्दल त्याचे मन साशंक होते आणि ती अस्वस्थता दूर करण्यासाठी त्याला श्रीकृष्णाच्या अशा त्या सर्व कृतींमागची कारणे जाणून घ्यायची इच्छा होती.
उद्धव श्रीकृष्णास म्हणाला, “हे कृष्णा, तु आम्हाला जगण्यासाठी एका मार्गाने शिकवलेस पण तू स्वतः वेगळ्याच मार्गाने जगलास!
महाभारतात तुझ्या भूमिकेतून तू केलेल्या अनेक कृती मला कधीच समजल्या नाहीत! मला त्यामागची कारणे जाणून घ्यायची इच्छा आहे. ही तू माझी इच्छा पूर्ण करशील ?”
भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले, “उद्धवा, कुरूक्षेत्रावर मी अर्जुनाला जो उपदेश केला ती भगवत् गीता होती. आज मी तुला जे सांगेन ती ‘उद्धव गीता’ म्हणून ओळखली जाईल. म्हणूनच ही संधी मी तूला देत आहे. अगदी निःशंक मनाने तुझे प्रश्न विचार.”
उद्धवाने विचारण्यास सुरवात केली, “प्रभो, सर्वप्रथम मला हे सांगा, खरा मित्र कोण?”
भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले, “खरा मित्र तो असतो जो न सांगता देखील संकटसमयी मदतीला धावून येतो.”
उद्धव: “कृष्णा, तू पांडवांचा जिवलग सखा आहेस. ते तुला त्यांचा आपदबांधव (संकटांपासून संपूर्ण रक्षणकर्ता) समजतात. ज्याला केवळ वर्तमानाचेच नव्हे तर भविष्यात घडणार्या घटनांचे संपूर्ण ज्ञान आहे. तु खरा ज्ञानी आहेस. आत्ताच तू मला खर्या मित्राची व्याख्या सांगितलीस. मग त्याप्रमाणे तू का नाही वागलास? धर्मराज युधिष्ठीरास द्यूत खेळण्यापासून का नाही थांबवलेस? ठीक आहे नाही थांबवलेस पण खेळाचे परिणाम धर्मराजाच्या बाजूने का नाही फिरवलेस? तो जिंकला असता पण तू ते ही नाही केलेस! निदान संपूर्ण सत्ता संपत्ती हरल्यानंतर तरी धर्मराजाला वाचवता आले असते. द्यूतात हरलेल्या धर्मराजाला होणार्या शिक्षेपासून तुला सोडवता आले असते. किंवा त्याच्या भावांना त्याने जेव्हा द्यूतात पणास लावले तेव्हा तरी द्यूतसभेत तू प्रवेश करू शकत होतास. पण तेही तू केले नाहीस!
किमान अशाक्षणी जेव्हा “जर तू द्रौपदी (जिच्यामुळे पांडव नेहमीच यशस्वी होत आले अशी) पणाला लावशील तर हरलेले सर्व राज्य संपत्ती मी तुला परत देईन” या दुर्योधनाने धर्मराजास दिलेल्या प्रलोभनावेळी जरी तू तुझ्या दिव्यशक्तीने हस्तक्षेप केला असतास तरी धर्मराजास विजय प्राप्त करून देणार्या अनुकुल सोंगट्या पडल्या असत्या. याऐवजी, जेव्हा राणी द्रौपदीची अब्रू जाण्याची वेळ आली त्याक्षणाला तू हस्तक्षेप केलास आणि मग दावा करतोस की द्रौपदीला तू वस्त्रे पुरवलीस आणि तिची अब्रू वाचवलीस. हे असं कसं करू शकतोस – जेव्हा तिला भर सभेत ओढत, फरफटत आणलं गेलं आणि भरसभेत अनेकांसमोर विवस्त्र करण्यात आलं? काय तिची अब्रू शिल्लक राहीली होती ? काय तू नक्की वाचंवलस ? संकटसमयी वाचवशील तेव्हाच खरा तू आपदबांधव! संकटसमयी तू धावून नाही आलास तर काय उपयोग ? हा धर्म आहे का?”
एकामागोमाग प्रश्न विचारत असताना उद्धवाच्या डोळ्यातून अश्रूधारा वाहू लागल्या…
हे सर्व प्रश्न केवळ उद्धवाचेच नव्हते. ज्यांनी महाभारत वाचले आहे त्याआपल्या सर्वांचे आहेत. जणू काही आपल्या वतीनेच उद्धवाने ते भगवान श्रीकृष्णास विचारून ठेवले होते.
भगवान श्रीकृष्ण हसले, “प्रिय उद्धवा, या भूतलावरील मानवी जगाचा नियम आहे : केवळ विवेकबुद्धी जागृत असणार्याचाच विजय होतो. दुर्योधनाकडे ती विवेकबुद्धी त्यावेळी होती पण धर्मराजास ती सोडून गेली होती. आणि म्हणूनच धर्मराज युधिष्ठिर हरला.”
भगवान श्रीकृष्णाचे बोल उद्धवास उमगले नाहीत आणि तो संभ्रमात पडला.
श्रीकृष्ण पुढे म्हणाले, ” दुर्योधन अमाप संपत्तीचा मालक होता पण द्यूत खेळण्याचे ज्ञान मात्र त्याच्यापाशी नव्हते. म्हणून त्याने मामा शकुनीस द्यूत खेळण्यास वापरले पण खेळातील पैजा त्यानी लावल्या. हा विवेक आहे.
धर्मराज युधिष्ठिर देखील हा विचार करून तसे करू शकत होता आणि मला, त्याच्या बंधूला त्याचा प्रतिनिधी म्हणून खेळवू शकत होता. जर मी आणि शकुनी द्यूत खेळलो असतो, तर या खेळात तुझ्यामते कोण जिंकलं असतं? मी विचारलेल्या संख्या शकुनीला पाडता आल्या असता की त्यानी सांगितलेल्या संख्या मला पाडता आल्या नसत्या ? तूर्त ही गोष्ट बाजूला ठेव.
धर्मराजाने एकवेळ मला खेळात आमंत्रित करण्याचं विसरला असता तर ती चूक पण मी दुर्लक्षित केली असती. पण विवेकशून्य आचरणात त्याच्या हातून एक गंभीर चूक घडली. धर्मराज युधिष्ठिराने प्रार्थना केली की मी द्यूतसभेत येऊ नये ! कारण त्याला मला हे कळू द्यायचे नव्हते की केवळ दुर्दैव म्हणून तो या खेळात ओढला गेला होता आणि तो खेळणे त्याला भाग होते. त्यानी मला केलेल्या या प्रार्थनेमुळे माझे हात बांधले गेले. मी सभेच्या बाहेरच उपस्थित होऊन प्रतिक्षा करत होतो की पांडवांपैकी एकजण तरी प्रार्थना करून मला बोलावेल. भीम, अर्जुन, नकुल, सहदेव हे देखील जेव्हा हरले तेव्हा दुर्योधनाला शिव्याशाप आणि स्वतःच्या नशिबाला दोष देण्यात मग्न झाले होते. मला बोलवायला ते विसरले होते. द्रौपदीदेखील मला विसरली होती जेव्हा मोठ्या भावाची आज्ञा म्हणून दुःशासनाने तिला केसांना धरून भर सभेत फरफटत आणले. ती सुद्धा तिच्या बुद्धीप्रमाणे सभेत सर्वांशी वादविवाद घालत होती. त्या क्षणापर्यंत तिने एकदाही मला बोलावले नाही.
अखेर तेव्हा सुबुद्धी निर्माण झाली जेव्हा दुःशासनाने तिला एकेक कपड्यानिशी विवस्त्र करायला सुरवात केली. सर्व विरोध थांबवून तिने अखेर हात टेकले आणि आक्रोश करायला सुरवात केली. “हरी! हरी! अभयम् कृष्णा अभयम्” असा टाहो फोडत माझी प्रार्थना केली.
आणि त्याक्षणी तिची अब्रू वाचवण्याची संधी मला मिळाली. शक्य तितक्या जलद मी पोहोचून तिचे रक्षण केले. या सर्व परिस्थितीत माझी काय चूक आहे सांग बरे?”
“काय छान समजावलेस कृष्णा! मी प्रभावित झालो! पण नक्कीच फसलो नाही. एक अजून प्रश्न विचारू शकतो ?” श्रीकृष्णानी संमती दिली.
“याचा अर्थ असा आहे का की जेव्हा तुला बोलावलं जाईल तेव्हाच तू येणार? संकटसमयी न्याय प्रस्थापित करण्यासाठी तू स्वतः येणार नाहीस. बरोबर ?” उद्धवाने पुढील प्रश्न विचारला.
भगवान श्रीकृष्णांनी स्मित केले, “उद्धवा! या मनुष्यजन्मात प्रत्येकाचे आयुष्य हे ज्याच्या त्याच्या कर्मानुसार पुढे जाते. मी चालवत नाही ते. मी त्यात ढवळाढवळ करीत नाही. फक्त ‘साक्षीदार’ म्हणून मी उपस्थित असतो. मी सदैव तुझ्या जवळच असतो आणि जे काही घडत आहे ते पहात असतो. हा परमेश्वराचा धर्म आहे.’
“वाह! खुपच छान कृष्णा! म्हणजे तू आमच्या जवळच रहाणार, आणि जसजसे करत जाऊ तसतशी आमची दुष्कर्म पापं करताना पहात रहाणार. आम्ही अशाच चुका करत रहावं पापं करत रहावं आणि त्यांची शिक्षा भोगत रहावं हे तुला आमच्याकडून हवं आहे ?”
भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले, “उद्धवा ! तु जे काही बोललास, जी विधानं केलीस त्याचा नीट खोलवर विचार कर. जेव्हा तुला हे लक्षात आलं आहे आणि पक्कं समजलं आहे की मी सदैव तुझ्या बाजूलाच साक्षीदार म्हणून उभा असतो तेव्हा तुझ्या हातून चूक किंवा वाईट कृती घडेलच कशी? निश्चितच तू असं काही करणार नाही. पण जेव्हा ही गोष्ट विसरली जाते तेव्हा माझ्यापासून लपवून एखादी गोष्ट करता येईल असा विचार तुझ्या मनात येतो. आणि अशावेळी तू संकटात सापडतोस. जर धर्मराजाच्या हे लक्षात राहिलं असतं की मी सदैव सर्वांसमवेत सर्वठिकाणी साक्षीरूपाने हजर असतो तर तो खेळ वेगळ्या परिणामांनी संपुष्टात नसता का आला ?”
उद्धव आता थक्क होऊन स्तब्ध झाला होता आणि त्याचं मन अपार भक्तीनी भरून वहात होतं. तो म्हणाला, “किती खोल आहे हे तत्त्वज्ञान ! किती श्रेष्ठ सत्य ! देवाची पूजा प्रार्थना करणं आणि त्याची मदत मागणं ही केवळ आपली भावना, श्रद्धा असते. ज्याक्षणापासून आपण हा विश्वास ठेवायला लागतो की त्याच्याशिवाय काही चालू शकत नाही तेव्हा त्याचं साक्षीरूप अस्तित्व जाणवल्याशिवाय रहाणार नाही. हे विसरून कोणतीही कृती आपल्या हातून घडणे शक्य आहे का ? संपूर्ण भगवदगीतेतून हेच तत्त्वज्ञान भगवान श्रीकृष्णांकडून अर्जुनास प्राप्त झाले आहे. श्रीकृष्ण सारथी होता मार्गदर्शक होता पण तो स्वतः लढला नाही.
जाणावा तो अद्वितीय एकमेव परमोच्च साक्षी आपल्या आतला आणि आपल्याविना! आणि त्या परमेश्वर तत्त्वाशी एकरूप समरूप होऊन जा.
शोधा आणि पहा अंतरंगातला तो उच्च मी ..केवळ शुद्ध, प्रेमपूर्ण, आनंदपूर्ण नामस्मरणाने ती परमोच्च जाणीव ”

🙏 जय श्री कृष्ण 🙏

म्हाइंमभट्ट जी का अहंभाव दूर करना

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

जय श्री गोविंद प्रभु राया
एकदिन म्हाइंभट्ट जी ने सर्वज्ञ श्री गोविंद प्रभु जी के लिए अच्छा उपहार तैयार करवाया। तैल मर्दन, स्नानादि क्रियाके पश्चात श्रीप्रभु सर्वज्ञ को बहुमूल्य वस्त्र पहनाया गया। प्रसन्नतावश उस किमती बहुमूल्य वस्त्रको पहने सर्वज्ञ आनंदसे आगनमें इधर-उधर घुम रहे थे, तो सर्वज्ञ श्रीगोविंदप्रभुबाबाकी प्रसन्नता देखकर *म्हाइंमभट्टजीको अहंभाव जागृत हो उठा की यह मैं ही म्हाइंमभट्ट हूं, जीसका इतना बहुमूल्य किमती वस्त्र श्रीप्रभुबाबा स्वीकार कर रहे है !!! घट घटके जाननहार सर्वज्ञ श्रीप्रभुबाबासे भला म्हाइंमभट्टके मनमें जागृत हुई इस अहंभावना कैसे छुपी रह सकती। उसे जान तत्काल उस वस्त्र उतार सर्वज्ञ श्रीप्रभुबाबाने दूसरा वस्त्र पहन लिया, और उस वस्त्र पर पाद प्रहार कर बोले- अरे पगले व्यर्थमें ही इसकी बड़ाई कर रहा है! इसे अभी हम फाड देंगे!' कहकर उस वस्त्रको इधर-उधर घसीटने लगे। उस समय श्रीसर्वज्ञके सन्मुख जानेकी कीसी को हिम्मत नहीं हो रही थी जिससे उन्हें विनंतीकी जाय।

तब श्रीआचार्यजीने म्हाइंमभट्ट जी से पूछा, ' म्हाइंमभट्ट! क्या तुमने मनमें कोई कल्पना तो नहीं की ?' उत्तरमें म्हाइंमभट्टजी बोले, 'हां ! आचार्य! मैंने वस्त्र के संबंधमें कल्पना कर संतोष अनुभव कर रहा था।

आचार्यजी समझाते हुए बोले, 'भट्टजी, हम जीवोंके पास है ही क्या, जो हम परमेश्वरको समर्पित कर सकें? तुमने किया ही क्या था? की मनमें इतना संतोष मान बैठे? अब सर्वज्ञ श्रीप्रभुबाबासे क्षमा माँगते नमस्कार डालीये !!!!!।

तब म्हाइंमभट्टजीने साष्टांग नमस्कार डालते आर्तभरे स्वरमें सर्वज्ञ श्रीप्रभुबाबासे क्षमा माँगते प्रार्थना करते विनंती की- 'हे भगवन् मैं अपराधी हूं, मैंने अहंभाववश मनमें व्यर्थकी कल्पना की थी, मेरे इस अपराधके लिए मुझे क्षमा किजीये श्रीप्रभु राया। आपके सम्मुख वह वस्त्र है ही क्या? किंतु! अज्ञानतावश मैं यह जान ही न सका। मेरी यह अबुधताके लिए मुझे क्षमा किजिए !!!!!' यह कहकर वे रो पडे तो करुणाधन सर्वज्ञ श्रीप्रभु राया का दिल पसीज उठा। प्रसन्न होकर श्रीराया बोले,' अरे पगले! उठ जा ! उठ जा, जल्दी, क्यों नहीं उठ रहा ! पगले! अब तो तुम मेरे और भी अधिक प्रिय बन गये हो!

म्हाइंमभट्टजी उठकर वह वस्त्र ले आये तो सर्वज्ञ श्रीप्रभुरायाने उसको पुनः पहन लिया। कुछ दिनोंतक श्रीप्रभुबाबाके पहननेके पश्चात म्हाइंमभट्टजीने उस वस्त्र को धोनेके लिए दे दिया। उसके पश्चात सर्वज्ञ श्रीप्रभुराया उस वस्त्रको प्रतिदिन पहनते ही रहे।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

जब महादाईसा जी वाराणसी पहुंची | उ...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

जय श्री चक्रधर स्वामी जी
जब महादाईसा जी वाराणसी पहुंची तब क्या देखती हैं कि यहां का पानी भी अन्य स्थानों की तरह ही है! कोई विशेष नहीं! बहुत पछतावा कर दादोस के कारण दुखी हो रही थी! मन को समझा कर उन्होंने गंगा में स्नान किया! सबसे पहले दादोस को तिलांजलि दी! फिर अपने परिवार और गोत्र को भी तिलांजलि दी! इसके बाद स्नान कर बाजार आई और अत्यंत दुर्बल नंगे व्यक्ति को भोजन करवाया! उस व्यक्ति को अधिक भूख लगी थी तो वह अतिरिक्त दो लोगों का भोजन भी खा गया! उसके जाने के बाद महादाईसा जी रिद्धपुर के लिए निकली!

यहां से भगवान की ने बाईसा माताजी और नागदेव की को भी परमेश्वर पुर भेजा हुआ था! वे श्री गोविंद प्रभु जी के दर्शन कर वापिस श्री चक्रधर स्वामी जी के पास चलपड़े! भगवान से उन्हें माईतया के घर भेंट हुई!

बोलिए श्री चक्रधर स्वामी जी की जय
।। श्रीचक्रधरार्पणम् ।।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

ज्ञान शक्ती स्वीकार

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

इधर श्री चक्रपाणी माहुर को आ गये, शके 1080 (इ.स.1158) उमर के 30 वे वर्ष माहुर मेँ श्री दत्तात्रेय प्रभु से मिलने के लिये, क्योकी भगवान को अवतार शक्ती स्वीकार कार्य करना था। लोग माहुर के गड (शिखर) पर चढणे लगे, श्री चक्रपाणी भी यात्रीओँ के पीछे अंतर रखकर चढ रहे थे, तभी अचानक एक जाली मेँ से (श्री दत्तात्रेय प्रभु) वाघ के रुप मेँ आरोगना करके आ गये, यात्रीगण इधर उधर भागने लगे पर श्री चक्रपाणी महाराज वही एक खडक पर बैँठ गये, और श्री चक्रपाणी प्रभु श्री दत्तात्रेय प्रभु के (वाघ) सामने बैठ कर नमस्कार कीया, तभी वाघने (श्री दत्तात्रेय प्रभु) श्री चक्रपाणी के सर पर पंजा रखकर उभय शक्ती प्रदान की, श्री चक्रपाणी राऊळ ने ज्ञान शक्ती का स्वीकार किया उसमेँ “पराशक्ती” के आच्छादन करके अवर शक्ती के कार्य सुरु कीये।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

पञ्च कृष्ण अवतारों के स्मरण के बा...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

चक्रधर स्वामीजी ने कहा इसी प्रकार पञ्च कृष्ण अवतारों के स्मरण के बाद अपने अपने गुरु निमित की भी याद करनी चाहिए
# वेध गुरु,
# उपदेश गुरु,
# बोध गुरु,
# शाश्त्र उद्देश्य गुरु,
# दीक्षा देत गुरु,
एव अनेक प्रकार के गुरु निमितों को याद करना चाहिए और दंडवत डालनी चाहिए।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

सिंह नारायण मंदिर के दक्षिणी भाग ...

🙏 दंडवत प्रणाम 🙏

जय श्री चक्रधर स्वामी जी
अगले दिन जब भगवान जी पूजा अवसर हो जाने के बाद विहरण के लिए छिन्नस्थली गए तो वहां सिंह नारायण मंदिर के दक्षिणी भाग में पीपल वृक्ष के नीचे आसनस्थ हुए! कुछ समय हो जाने के बाद बाईसा माताजी ने भोजन के लिए आवाज लगाई तो स्वामी जो ने कहा, बाई यह पेट कुछ मांग नहीं रहा है!

इतने में मार्तंड को कहा कि मंदिर की छत पर चढ़कर दूर से आ रहे व्यक्तियों के विषय में बताएं! मार्तंड ने देखा कि इन्द्रभट्ट अपने सिर पर बहुत बड़ा टोकरा रखे बढ़ रहे हैं और साथ में द्वारावती से आए ब्रह्मचारिदेव नाम का ब्राह्मण भी है! भगवान जी की आज्ञा पाकर मार्तंड दौड़ते हुए इन्द्रभट्ट के सिर से टकरा उतारने लगे और स्वयं भोजन उठा कर ले आए! उस दिन इन्द्रभट्ट के घर श्राद्ध था! इनका विश्वास था कि भगवान जी के प्रति भोजन समर्पित करने से सब चरितार्थ हो जाता है! यहां ही सभी तीर्थ स्थान हैं! भगवान जी ने भी उनके भाग्य की बढ़ाई की!

बोलिए श्री चक्रधर स्वामी जी की जय
।। श्रीचक्रधरार्पणम् ।।

🙏 जय श्री कृष्ण जी 🙏

📋 FAQ's

नमो पंच कृष्ण अवतार - Read Frequently Asked Questions about Mahanubhava Pantha. Go to FAQ's

What is Mahanubhava Pantha?

Mahanubhava Pantha is a religious sect following the teachings of Panch Avatars of pantha. Pantha teaches how to connect the inner soul with the parmewshwara bhagti and attain moksha.

What are other names of Mahanubhava Pantha?

There are diffierent names of Mahanubhava Pantha in differnet regions. Mahanubhava Pantha in Maharashtra region. Jai Krishni Pantha in Punjab, Haryana, Delhi region. Achyuta Pantha in Gujarat region.

Who started Mahanubhava Pantha?

Mahanubhava Pantha was started and propagated by Sarvadnya Shree Chakradhar Swami also know as Chakradhara Swami, the 5th avatar of Mahanubhava Pantha.

From where and when Mahanubhava Pantha originated?

Mahanubhava Pantha originated during the late 12th century and from the Varhada region of Maharashtra. Vardha belt is the core region of Mahanubhava Pantha.

What is danvat.com?

dandvat.com is a comprehensive community portal which is good source for knowing Mahanubhava Pantha, exploring History of Pantha, Blogs, Leelas etc. Most of the info is available in English, Hindi & Marathi translations of scriptures, and historical details about the Pancha Krishna.

Do you have more Question & Queries?

If you have more Questions & Queries. Start with our Frequently Asked Questions page for overview. Then go in the series (1) History of Mahanubhava Pantha page, (2) Blogs of Pantha, (3) Leelas of Prabhu, etc. You will have more clarity.

Dandvat Mobile App

नमो पंच कृष्ण अवतार -
We invite you to donwload the mobile application of Dandvat. Here you can find more detail, information, features and community details. Dandvat Pranam to all pantha followers.
Jai Shree Krishna

App Launching Soon